Κλεμμένα αύριο…

Η σεξουαλική κακοποίηση είναι ένα θέμα σύνθετο, ειδικά για τα παιδιά ή τους ενήλικες οι οποίοι τραυματίστηκαν ψυχικά κατά την διάρκεια της παιδικής ή εφηβικής ηλικίας. Καίρια ερωτήματα, όπως τα παρακάτω, είναι κοινωνικά κατασκευασμένα (socially constructed) κι αλλάζουν παράλληλα με όλες τις υπόλοιπες κοινωνικές νόρμες, αξίες, αντιλήψεις, προλήψεις, προκαταλήψεις (Barnett, Manly & Cicchetti, 1993; Bradley & Lindsay, 1987).

– Ποιος είναι ο θύτης και ποιο το θύμα;                                                                                    – Ποια είναι η ηλικία όπου η συνεύρεση ανάμεσα σε δυο άτομα δεν αποτελεί αξιόποινη πράξη;                                                                                                                                       – Τι γίνεται με την συνεύρεση νεαρών ατόμων; Πόσο μεγαλύτερος πρέπει να είναι ο ένας εκ των δυο για να θεωρηθεί, επί παραδείγματι, η πράξη αυτή βιασμός;

Ακόμη και σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και η Αυστραλία, δεν υπάρχει ένας κοινός ορισμός για το τι είναι ο βιασμός, η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών ή ενηλίκων, και η νομοθεσία διαφέρει από πολιτεία σε πολιτεία. Επί παραδείγματι, παιδόφιλος στην πολιτεία της Βικτωρίας, ο οποίος έχει καταδικασθεί από δικαστήριο της Μελβούρνης, δεν έχει ποινικό μητρώο στις υπόλοιπες πολιτείες. Θα καταφέρει να έχει μια φυσιολογική ζωή και επαγγελματική σταδιοδρομία, εφόσον καταφέρει να περάσει τα σύνορα της πολιτείας προτού συλληφθεί.

Μια αντίστοιχη τερατώδης παράλειψη, κι εξίσου παράλογο παράδειγμα, είναι η ηλικία συναίνεσης σε μια από τις πολιτείες των ΗΠΑ. Στο Tennessee, οι διώξεις για σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκου εξαρτώνται από την ηλικία του παιδιού/εφήβου, όπου μόνο τα παιδιά κάτω των 13 ετών εμπίπτουν στην κατηγορία του νομικού ορισμού της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης (βλέπε σχετικό έγγραφο Child Gateway).

Σύμφωνα με τους Lyon και Ahern (Lyon & Ahern, 2010), λιγότερο από το 10% των περιπτώσεων παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης αναφέρονται/καταγγέλλονται ποτέ στις υπηρεσίες…

Όσο πιο στενός είναι ο δεσμός κάποιου ενήλικα, εφήβου ή παιδιού με τον δράστη, τόσο πιο σπάνιες είναι και οι καταγγελίες. Αντίθετα, οι παραβατικές πράξεις κι ο βιασμός από εντελώς αγνώστους προς τα θύματα δράστες, καταγγέλλεται πολύ πιο συχνά.

Θετικό ή αρνητικό ρόλο στην απόφαση για το «άνοιγμα» προς τα έξω οποιουδήποτε σεξουαλικά κακοποιημένου ατόμου παίζουν:

– η οικογένεια και η σχέση του θύματος με τα μέλη της οικογένειάς του,                                 – η ωριμότητα, η ηλικία και το φύλο του,                                                                                  – η αναμενόμενη βοήθεια και υποστήριξη την οποία πιστεύει ότι θα λάβει και η πραγματική έμπρακτη βοήθεια την οποία θα λάβει τελικά,                                                      – η σχέση που έχει με τον δράστη και τον ρόλο τον οποίο διαδραματίζει ο δράστης στην ζωή του (πχ. είναι γονέας, δάσκαλος, γείτονας ή άγνωστος;),                                               -το αίσθημα ενοχής και υπαιτιότητας που νιώθει για το συμβάν,                                             – οι μελλοντικές αρνητικές επιπτώσεις της «εξομολόγησης» (Ερωτήματα τύπου: «Θα χάσω την δουλειά μου;», «Θα κοπώ στις σχολικές εξετάσεις;», «Θα με πιστέψουν οι γονείς μου;»).

Είναι αναγκαία η θέσπιση ενός ειδικού πλαισίου για την σεξουαλική κακοποίηση των ενηλίκων όσο και των ανηλίκων, και η αλλαγή της νομοθεσίας από κοινού σε όλες τις χώρες με την βοήθεια των σχετικών ινστιτούτων και φορέων, πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και μη κυβερνητικών οργανώσεων του χώρου. Επί παραδείγματι, στην Ελλάδα, δεν υπάρχει ένας ενιαίος φορέας ο οποίος προβαίνει σε συλλογή στοιχείων για την σεξουαλική κακοποίηση εις βάρος των ανηλίκων κι αυτό το είχε επισημάνει το 2002 η Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Παιδιού (βλέπε Committee on the Rights of the Child, 2002).

Η περιθωριοποίηση των θυμάτων, ο φόβος, η «εξομολόγηση» σε ακατάλληλη στιγμή, οι αντιλήψεις και η νοοτροπία της κοινωνίας, η μη αποδοχή από την οικογένεια μπορεί να οδηγήσουν σε επανατραυματισμό και περαιτέρω ψυχολογικά τραύματα. Tα περισσότερα θύματα ζουν μέσα στον φόβο, το άγχος κι αντιμετωπίζουν προβλήματα συναναστροφής, κυρίως με άτομα του αντίθετου φύλου. Επίσης, πολύ συχνά εμφανίζονται εντός ολίγων εβδομάδων τροφικές διαταραχές, κατάθλιψη, μετατραυματικό στρες, τάσεις αυτοκτονίας κ.λ.π.

Ο βιασμός είναι μια εμπειρία άκρως τραυματική. Σαν να χάνεις ένα μέλος του σώματός σου, την ίδια σου την ψυχή. Τα κλεμμένα αύριο σου, τα οποία δεν θα καταφέρεις ποτέ να ορίσεις ως θύμα, μοναχά ως επιζών… 

Η κινητοποίηση όλων είναι απαραίτητη, ώστε να μην τολμήσει να εμφανισθεί κανείς ποτέ ξανά ζωντανά στην τηλεόραση κάνοντας δηλώσεις τύπου: «Οι γυναίκες πάνε στην πλατεία Ταχρίρ για να βιαστούν και όχι για να διαμαρτυρηθούν»… (Ahmad Mahmoud Abdullah, Αιγύπτιος ιεροκήρυκας)

 

Ενδεικτική βιβλιογραφία

1.  Barnett, D., Manly, J. T., & Cicchetti, D. (1993). Defining child maltreatment: The interface between policy and research. In D. Cicchetti & S. L. Toth (Eds.), Child abuse, child development, and social policy (pp. 7-74). Norwood, NJ: Ablex.

2. National Research Council (1993). Understanding Child Abuse and Neglect . Washington, DC: The National Academies Press.

3. Ban Ki-moon (2008). Remarks to the Commission on the Status of Women. United Nations, Department of Public Information, News and Media Division, New York.

4. P.E. Mullen, S.E. Romans-Clarkson, V.A. Walton, G.P. Herbison. (1998) Impact of sexual and physical abuse on women’s mental health. Lancet, i (8590), pp. 841–845

5.  Lyon, T.D., & Ahern, E.C. (2010). Disclosure of child sexual abuse. In J.E.B. Myers (Ed.), The APSAC handbook on child maltreatment (3d. ed.) (pp.233-252). Newbury Park, CA: Sage.

Στην ελληνική:

1. Έρευνα της Unicef για την Ελλάδα: http://www.unicef.gr/pdfs/Children_in_Greece_2012.pdf

Advertisements

19 thoughts on “Κλεμμένα αύριο…

  1. Καμία γυναίκα δε θέλει να βιαστεί!
    Οσο και να φωνάξω δε θ’ ακουστώ.
    Πάντα θα υπάρχει κάποιος που θα πει πως ‘πήγαινε γυρεύοντας’.
    Δε μιλώ μόνο για την Ελλάδα.
    Εχω ζήσει αρκετά χρόνια στο εξωτερικό.
    Δεν είναι μόνο οι Ελληνίδες που φοβούνται.
    Δυστυχώς.
    Είναι ένα έγκλημα που δεν έχει σύνορα, χρώμα ή ηλικία.
    Και είναι τραγικό το 2013 να μην υπάρχουν στοιχεία.
    Να καλύπτει τα πάντα η σιωπή, η ντροπή…..
    Ντροπή γι αυτό που υπέστης!
    Για τη ζωή που σου πήραν.
    Ψάχνοντας βρήκα άρθρα για βιαστές που ζουν κανονικές ζωές μετά την αποφυλάκιση τους.
    Και ακούω κόσμο να λέει ‘πλήρωσαν ας ζήσουν τώρα’.
    Αυτό είναι που δεν καταλαβαίνω.
    Ο βιαστής να ζήσει μια φυσιολογική ζωή.
    Το θύμα που ποτέ δε θα ζήσει ξανά όπως πριν;
    Γιατί αυτή η διάκριση;…..

    Πολυλογού καθώς είμαι δε σε ευχαρίστησα για την ανάρτηση σου!
    Ενα μεγάλο μπράβο από μένα κι ένα ευχαριστώ!!!!
    Να είσαι καλά να μας ενημερώνεις.
    Και να προσέχεις!

    Πολλά φιλάκια από την Αθήνα:)

    • Δεν υπάρχουν στοιχεία γιατί κανείς δεν νοιάζεται. Μέχρι να σου χτυπήσει την πόρτα. Απόρροια της ανδροκρατούμενης κοινωνίας μας και του χαμηλού μορφωτικού επιπέδου πολλών. Αλλά ακόμη και μορφωμένοι άνθρωποι δεν σέβονται τα δικαιώματα και τα συναισθήματα του θύματος.. όλα έχουν να κάνουν με την ανατροφή που παίρνουμε από το σπίτι.

      Το ζήτημα της φυλάκισης -και της θεραπείας πολλές φορές- είναι ευαίσθητο. Χωρίς να προσπαθώ να δικαιολογήσω κανέναν, οι δράστες συνήθως προέρχονται από οικογένειες με ανησυχητικά ποσοστά ενδοοικογενειακής βίας, αλκοόλ και ναρκωτικών. Πολλοί από αυτούς έχουν κακοποιηθεί στο παρελθόν από τους γονείς τους… τραύμα που περνάει από γενιά σε γενιά. Δυστυχώς, και σε αυτή την περίπτωση, τα παιδιά αναπαράγουν ως ενήλικες πλέον αυτό που έβλεπαν ως «κανονικό» στο σπίτι κατά την διάρκεια των ευαίσθητων παιδικών χρόνων. Το δικό τους «μπέρδεμα» δυστυχώς καταστρέφει και την ζωή των θυμάτων.

      Υπάρχει, σαφώς, και η άλλη πλευρά, αυτή των ανθρώπων που το κάνουν για λόγους άσκησης εξουσίας πάνω στο θύμα, οι φανατικοί θρησκευόμενοι που προσπαθούν να επιβληθούν, οι μισογύνηδες κ.λ.π. . Αυτοί είναι ξεχωριστή κατηγορία.

      Χαίρομαι που κάνατε την αρχή, μου δώσατε έναυσμα να παραθέσω υλικό από την δουλειά και την έρευνά μου. 😉 Καλή εβδομάδα να έχουμε.

  2. Ήμουν στην αναμονή για αυτή την ανάρτηση, και ειλικρινά χαίρομαι ιδιαίτερα για τα στοιχεία και την ανάλυση που έκανες για αυτό το ευαίσθητο θέμα της σεξουαλικής κακοποίησης. Μακάρι μέσα απο τις αναρτήσεις μας να ακολουθήσουν και άλλες περισσότερες.. Σε ευχαριστώ πολύ! Σου στέλνω τα φιλιά μου

  3. Αν και έχεις περάσει ήδη απ’ το καταπληκτικό μπλογκ της Ιωάννας και έχεις διαβάσει την ιστορία της Αγάπης, θέλω αντί σχολιασμού, απλά να παραθέσω τη διεύθυνσή της:
    http://istories-meras-nyxtas.blogspot.gr/2013/02/blog-post_7.html#
    Δεν υπάρχει καλύτερη απάντηση ή συνέχεια στο εξαιρετικά άρθρο σου και στην άρτια επιστημονική σου προσέγγιση, απ’ αυτή την ιστορία… Προσωπικά, με καθήλωσε. Όπως και η δική σου. Συγχαρητήρια σε όλες σας και στη Serenata. Για το θάρρος, για την κατάθεση ψυχής, για την παλικαριά να ανοίγετε αυτό το «κουτί» που πονάει…
    Τα σέβη μου σε όλες σας!

    • Αυτό το «κουτί» που πονάει, έχει αγγίξει πολλές από εμάς… Ελπίζω ότι θα ακολουθήσουν κι άλλες δημοσιεύσεις, είναι ένα θέμα το οποίο δεν πρέπει να θαφτεί. Δεν πρέπει να το επιτρέψουμε αυτό. Είχα σκοπό να βάλω το λινκ σε επόμενη ανάρτηση, με πρόλαβες (πάλι)!

  4. Καλημέρα και καλή εβδομάδα, Agrimio!

    Επάξια πέρασε στα χέρια σου η σκυτάλη της… τρόικας (!) (Meli Kanella, Serenata και γράφουσα). Εξαιρετικά χρήσιμη η βιβλιογραφία που παραθέτεις, ειδικά για όσους έχουν ακόμη και σήμερα (εν έτει 2013, στην εποχή της πληροφόρησης αλλά μάλλον, όχι και της γνώσης…) αμφιβολίες!…

    Η -υποκριτικά- φιλεύσπλαχνη κοινωνία μας με την αδύνατη μνήμη, μοιάζει να «συγχωρεί» τους βιαστές και κάνει προσπάθειες να τους «αποκαταστήσει», λίγα μόλις χρόνια μετά τα εγκλήματά τους…
    Τα θύματα των βιασμών δεν έχουν μόνο κλεμμένα αύριο… Κουβαλούν κι ένα κουρελιασμένο παρελθόν, καθώς υπέστησαν «ληστεία μετά φόνου» στις αναμνήσεις τους -ανεξαρτήτως ηλικίας. Αν υπέστησαν βιασμό στην παιδική ή την εφηβική ηλικία, υπέστησαν και τη βίαιη απώλεια της αθωότητας, αυτής όπου κανείς ανατρέχει όταν θέλει να γεμίσει την ψυχή του με κάτι όμορφο…

    Σ’ ευχαριστώ, με τη σειρά μου, για τη δημοσίευσή σου!
    Ευχαριστώ -ξανά- τις Meli Kanella και Serenata… και την Μαρία Κανελλάκη που με τιμά με τις αναφορές και τα σχόλιά της!

    Φιλιά και ελπίζω σε καλή και δυνατή συνέχεια του θέματος και από άλλες γυναίκες!

    • Δεν πίστευα ποτέ ότι θα ήταν απαραίτητη η βιβλιογραφία σε ένα τόσο σημαντικό κι ευαίσθητο θέμα. Αν και πιστεύω ότι μερικά άλογα όντα θα αμφισβητούσαν ακόμη και τις έρευνες που έχουν γίνει στον χώρο. Όπως έγραψε και η Μαρία, έπρεπε να γίνει η αρχή και κάποιος ν’ανοίξει επιτέλους αυτό το «κουτί», κι ελπίζουμε όλοι/ες να μην θαφτεί για άλλη μια φορά… μερικοί είναι τόσο επιδέξιοι στο να αγνοούν, παραβλέπουν, ξεχνούν.

  5. Παράθεμα: Κλεμμένα αύριο… | Const4ntino's Free Zone

  6. Πέρασα ξανά για να διαβάσω αυτό το άρθρο με το πολύ δύσκολο θέμα του βιασμού. Δεν ήξερα νομικά τι συμβαίνει στον κόσμο και λυπάμαι πολύ που αφήνει ο νόμος περιθώρια να ξεφεύγουν οι βιαστές.
    Δεν είναι μόνο ο βιασμός δυστυχώς. Φίλη μου από πολύ πολύ νωρίς αντιμετώπιζε τον θετό της πατέρα ως απειλή, αφού ποτέ δεν τι βίασε. Τι να το κάνεις όμως, τα βράδια για να κοιμηθεί αμπάρωνε την πόρτα με ότι είχε το δωμάτιο. Δεν το είπε ποτέ στη μητέρα και σίγουρα αυτή η περίοδο την σημάδεψε την μετέπειτα ζωή της.
    Το πιο τραγικό είναι πως βιασμοί, ασέλγειες και σεξουαλικές παρενοχλήσεις γενικότερα, συμβαίνουν πάρα πολύ συχνά δείγμα μιας άρρωστης κατά τα άλλα κοινωνίας.

    Μπράβο σε σένα Αγριμιώ μου και στα άλλα κορίτσια που καταπιαστήκατε με αυτό το θέμα.
    Καλό βράδυ σε όλους!

    • Συμβαίνουν συχνά, όπως έγραψες, αλλά τα θύματα σπάνια το καταγγέλλουν. Οι πραγματικοί αριθμοί θα μας τρόμαζαν όλους, πίστεψέ με. Δυστυχώς, καμία χώρα δεν έχει επαρκή νομοθεσία, το οποίο λειτουργεί ως ανασταλτικός παράγοντας την ώρα της καταγγελίας της παράνομης πράξης. Οι νόμοι έχουν συνήθως κενά επειδή γράφτηκαν από άνδρες, γράφτηκαν πριν από χρόνια και δεν έχουν αναθεωρηθεί κ.λ.π.

      Νοερές αγκαλιές 🙂

  7. Καλημέρα, Agrimio!

    Τα τραύματα και οι πληγές στο σώμα επουλώνονται ευκολότερα. Ο βάρβαρος, όμως, τραυματισμός της ψυχής, αφήνει ανεξίτηλα σημάδια, που μεταμορφώνονται σε καθημερινούς συνειρμούς και δύσκολα απαλλάσσεται κανείς από αυτά…
    Εύχομαι ολόψυχα σε όλες τις γυναίκες, που έχουν υποστεί το μαρτύριο του βιασμού (σωματικού και ψυχολογικού) να βρουν τη δύναμη και να μιλήσουν γι’αυτό. Να βγάλουν από μέσα τους αυτό το βδελυρό σαράκι και να ξανακοιτάξουν τη ζωή κατάματα!

    Συγχαρητήρια για την επιλογή του θέματος και για τις χρήσιμες πληροφορίες!

    • Ο τραυματισμός της ψυχής δεν επουλώνεται ποτέ. Δυστυχώς. Πρέπει να αποκτήσουμε Φωνή και να ακουστούμε, διότι είναι δύσκολο να κοιτάξεις ξανά την ζωή κατάματα μετά από μια τέτοια εμπειρία. Πολλές/οί φοβούνται ν’απλώσουν το χέρι, επειδή συνήθως δεν είναι κανείς εκεί να τους το κρατήσει.

Από τση Κρήτης το μπαξέ να μου πέψετε ένα μπόλι, να κάμω επά στη ξενιθιά ολάνθιστο περβόλι!

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s